De foto is gemaakt door de eerder behandelde Jacob Olie in 1893 bij een zwembad aan de Westersdoksdijk.

Dit buitenzwembad, waar men letterlijk in het water van het IJ zwom, werd in 1846 geopend en was het op een na oudste zwembad van de stad. Alleen de rijkste mensen konden het zich veroorloven om zwemlessen te betalen. Het merendeel van de bevolking kon niet zwemmen. Verdrinking was in een waterrijke stad als Amsterdam dan ook altijd een gevaar. Pas na de Tweede Wereldoorlog werd schoolzwemmen ingevoerd.

In Amsterdam werd daarom al in 1767 de Maatschappij tot Redding van Drenkelingen opgericht. De aanleiding voor de oprichting van deze maatschappij was het grote aantal verdrinkingen. Deze maatschappij bestaat nog steeds, stimuleert sinds het begin onderzoek naar het redden van drenkelingen en deelt nog steeds medailles uit bij geslaagde reddingspogingen.

Mond-op-mondreanimatie was in de 18e eeuw nog niet gebruikelijk. In plaats daarvan werd het gebruik van de zogenoemde tabaksklisteerpijp aangeraden. Met dit instrument werd tabaksrook in de darmen van de drenkeling geblazen. De klisteerpijp bestond uit een pijp die in het achterwerk van de drenkeling werd ingebracht, een ‘bus’ die met tabak werd gevuld en aangestoken, en een mondstuk waarmee de rook kon worden aangeblazen. De tabaksrook prikkelde vermoedelijk de darmen; als de drenkeling nog in leven was, kon dit een lichamelijke reactie opwekken. De tabaksklisteerpijp was onder andere verkrijgbaar bij de stadsapotheker en de stadschirurgijn in Alkmaar.

‍
📸1: Zwemles door Jacob Olie, 1893
📸2: Zwemles in Zweminrichting Abcoude, 1933
📸3: Zwemles in 1931. Locatie onbekend.
📸4: Zwemles in het Marnixbad aan het Marnixplein in Amsterdam, 1959
📸5: Kinderen krijgen zwemles ergens in België, 1961

‍